Tôi là Lê Thị Ánh, hội viên CLB Người khuyết tật Tự Lực Nam Đàn. Tôi là một phụ nữ khuyết tật và cũng là một người mẹ đơn thân. Cuộc sống hằng ngày của tôi không có gì đặc biệt. Tôi vừa chăm sóc con gái, vừa cố gắng làm việc để có thu nhập trang trải cuộc sống. Công việc chính của tôi là buôn bán nhỏ ở chợ. Thu nhập có ngày được, ngày không nên ngoài đi chợ, tôi còn bán hàng online và chăn nuôi gia cầm để kiếm thêm. Tôi luôn nghĩ hoàn cảnh của mình còn khó khăn thì càng phải cố gắng. Không mong điều gì quá lớn, trước hết tôi chỉ muốn có thể tự lo cho bản thân và chăm sóc con gái tốt hơn.
Chính vì cuộc sống lâu nay chủ yếu xoay quanh công việc, gia đình và con cái nên tôi chưa từng nghĩ có một ngày mình lại tham gia một cuộc thi và đi đến vòng Bán kết. Khi quyết định tham gia, tôi không đặt mục tiêu mình phải đi được bao xa. Tôi nghĩ đơn giản rằng đây là một cơ hội để mình thử sức, gặp gỡ thêm mọi người và trải nghiệm một điều mới. Nhưng nói không lo lắng thì không đúng. Là một phụ nữ khuyết tật, tôi từng tự ti về ngoại hình và sự khác biệt của mình. Khi bước vào một sân chơi dành cho phụ nữ, tôi cũng tự hỏi mình có phù hợp không, mình có làm được như những người khác không. Thêm vào đó, tôi là mẹ đơn thân nên để tham gia một hoạt động, tôi còn phải sắp xếp công việc và việc chăm sóc con gái.
Vì vậy, khi biết mình chính thức bước vào vòng Bán kết, tôi thực sự rất vui và bất ngờ. Không phải vì tôi nghĩ mình đã làm được điều gì quá lớn, mà bởi trước đó chính tôi cũng chưa nghĩ mình có thể đi đến đây. Kết quả ấy khiến tôi có thêm niềm tin rằng đôi khi mình cần cho bản thân một cơ hội trước khi nghĩ rằng mình không làm được.
Qua quá trình tham gia cuộc thi, điều tôi cảm nhận rõ nhất là mình tự tin hơn. Tôi được giao lưu với nhiều chị em, được học hỏi thêm cách giao tiếp, cách thể hiện bản thân và biết quan tâm đến hình ảnh của mình hơn. Trước đây, giữa rất nhiều việc phải lo mỗi ngày, có những lúc tôi không dành nhiều sự quan tâm cho chính mình. Tôi thường nghĩ nhiều hơn về công việc hôm nay thế nào, thu nhập ra sao, con cần gì. Cuộc thi giúp tôi có một khoảng thời gian để nhìn lại chính mình với một vai trò khác. Tôi không chỉ là một người mẹ, một phụ nữ khuyết tật hay người mỗi ngày đi chợ kiếm sống. Tôi cũng là một người phụ nữ có quyền được làm đẹp, được giao lưu, được thể hiện mình và tham gia những sân chơi như mọi người.
Tôi nhận ra vẻ đẹp của mỗi người không nhất thiết phải giống nhau. Mỗi chị em đến với cuộc thi có một vóc dáng, một dạng khuyết tật, một hoàn cảnh và câu chuyện riêng. Khi được gặp và trò chuyện với mọi người, tôi cũng bớt nhìn vào những điều mình còn thiếu và học cách trân trọng những gì mình đang có.
Sự thay đổi ấy thực ra không chỉ bắt đầu từ cuộc thi. Từ khi tham gia CLB NKT Tự Lực Nam Đàn, tôi có thêm cơ hội tham gia các hoạt động cộng đồng và tiếp cận những mô hình sinh kế phù hợp. Bên cạnh công việc buôn bán nhỏ ở chợ, tôi tham gia mô hình chăn nuôi gia cầm sinh kế an toàn sinh học, được hỗ trợ con giống, vật tư ban đầu, hướng dẫn kỹ thuật và đồng hành trong quá trình thực hiện. Tôi cũng bán hàng online để có thêm nguồn thu nhập. Hiện nay, tôi còn là cộng tác viên tham gia triển khai mô hình sinh kế gia cầm – vốn quay vòng thuộc Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại HGP. Từ một người được tham gia mô hình, tôi có thêm cơ hội đồng hành trong quá trình triển khai đến những hộ khác.
Với tôi, sinh kế trước hết vẫn là câu chuyện thu nhập. Tôi cần làm việc để chăm lo cho cuộc sống của hai mẹ con. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận thấy công việc còn mang lại cho mình một điều khác: sự chủ động. Khi mình có việc để làm, có thêm thu nhập, được giao tiếp với mọi người và được tham gia hoạt động xã hội, tôi cảm thấy tự tin hơn. Cuộc thi lần này tiếp tục cho tôi thêm một trải nghiệm như vậy.
Là người khuyết tật và là mẹ đơn thân, việc tham gia các hoạt động đôi khi không đơn giản. Tôi phải cân bằng giữa công việc đi chợ, chăm sóc đàn gia cầm, bán hàng online, chăm lo cho con gái và tham gia các hoạt động của CLB cũng như cuộc thi. Việc đi lại, sức khỏe hay thời gian đều có thể trở thành khó khăn. Có những việc với người khác khá đơn giản nhưng với người khuyết tật lại cần chuẩn bị kỹ hơn hoặc cần thêm một chút hỗ trợ.
Qua trải nghiệm của mình, tôi mong Ban tổ chức những mùa sau tiếp tục quan tâm hơn đến khả năng tiếp cận của địa điểm tổ chức, việc di chuyển và nhu cầu hỗ trợ riêng của từng dạng khuyết tật. Tôi nghĩ không cần phải hỗ trợ người khuyết tật mọi thứ. Điều quan trọng là tạo điều kiện phù hợp để chúng tôi có thể tự mình tham gia nhiều nhất có thể. Khi có môi trường thuận lợi hơn, tôi tin sẽ có thêm nhiều phụ nữ khuyết tật mạnh dạn đăng ký.
Nếu hỏi phiên bản của tôi hôm nay khác gì so với ngày đầu bước vào cuộc thi, tôi nghĩ mình không trở thành một con người hoàn toàn khác. Ngày mai tôi vẫn đi chợ. Tôi vẫn bán hàng, chăm sóc đàn gia cầm, lo cho con gái và tiếp tục những công việc quen thuộc của mình. Những khó khăn trong cuộc sống cũng không tự nhiên biến mất chỉ vì tôi tham gia một cuộc thi. Nhưng điều thay đổi là cách tôi nhìn về bản thân. Tôi tự tin hơn, dám bước ra ngoài nhiều hơn và biết rằng mình vẫn có thể thử những điều mới dù là một phụ nữ khuyết tật, một người mẹ đơn thân còn nhiều khó khăn.
Điều tôi mong muốn nhất không phải là sau cuộc thi mọi người nhớ đến mình như một người đặc biệt. Tôi chỉ mong câu chuyện của mình có thể giúp một vài chị em khuyết tật đang còn rụt rè nghĩ rằng: “Nếu chị ấy thử được thì mình cũng có thể thử.” Tôi không nghĩ chúng ta phải chờ đến khi thật giỏi, thật đẹp, thật tự tin hay cuộc sống hết khó khăn mới bắt đầu. Bởi chính tôi cũng bắt đầu khi vẫn còn rất nhiều nỗi lo.
Nếu được gửi một lời đến những người phụ nữ khuyết tật còn chưa dám bước ra, tôi muốn nói: Hãy thử cho bản thân một cơ hội. Có thể chỉ là tham gia một hoạt động, học thêm một kỹ năng, làm một công việc mới hay gặp gỡ thêm những người bạn mới. Không cần phải bắt đầu bằng điều gì quá lớn.
Với riêng tôi, sau hành trình này, mong muốn vẫn rất giản dị. Tôi mong mình có sức khỏe để tiếp tục làm việc, chăm sóc con gái, duy trì sinh kế và tham gia các hoạt động cộng đồng. Tôi cũng mong ngày càng có thêm những chương trình, mô hình sinh kế và những sân chơi phù hợp để phụ nữ khuyết tật có cơ hội bước ra, giao lưu, làm việc và tự tin hơn.
Tôi vẫn là Lê Thị Ánh của cuộc sống thường ngày – một người mẹ đơn thân đi chợ, bán hàng, chăn nuôi và chăm sóc con gái. Chỉ khác là hôm nay, tôi đã tự tin hơn một chút và dám bước ra nhiều hơn một chút.
Gửi tin nhắn tới ban tổ chức