Ngô Văn Hiếu, chàng trai quê Triệu Sơn, Thanh Hóa, từng gây xúc động cả nước vì suốt 10 năm cõng người bạn hàng xóm Nguyễn Tất Minh, một người khuyết tật vận động, đến trường mỗi ngày, vừa đạt 20,76/30 điểm trong kỳ thi bác sĩ nội trú, xếp hạng 293 trong khoảng 1.000 thí sinh dự thi tại Đại học Y Hà Nội. Anh nằm trong nhóm hơn 700 thí sinh vượt qua ngưỡng điểm để được tham gia “Match Day” chọn chuyên ngành vào ngày 9/9/2026, và đã chọn chẩn đoán hình ảnh làm hướng đi của mình. Theo kế hoạch, chương trình bác sĩ nội trú kéo dài 3 năm, bắt đầu từ tháng 10/2026. Trước đó, Hiếu đã hoàn thành 6 năm học tại Đại học Y Thái Bình, ngôi trường từng miễn toàn bộ học phí cho anh sau khi câu chuyện cõng bạn đến trường gây chú ý trong mùa thi đại học năm 2020. Còn Nguyễn Tất Minh, cũng trong thời điểm này của năm ngoái (2025), gây xôn xao dư luận khi tốt nghiệp loại giỏi ngành Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội. Công chúng như được xem một bộ phim dài tập với cái kết đẹp, về tình bạn, nghị lực của Hiếu và Minh.
Câu chuyện của Hiếu và Minh, nhìn ở góc độ nào cũng mang lại một cảm giác ấm áp hiếm có trong dòng tin vốn nhiều tin tức gây sốc câu view mỗi ngày. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở sự xúc động, chúng ta sẽ bỏ lỡ phần quan trọng nhất: đây là minh chứng sống động cho việc một người khuyết tật vẫn có thể theo đuổi con đường học vấn, nếu có đủ sự đồng hành phù hợp xung quanh. Tác động tích cực của câu chuyện này lan rộng, không chỉ trong cộng đồng người khuyết tật. Đây là một hình ảnh phá vỡ định kiến quen thuộc rằng khuyết tật đồng nghĩa với giới hạn cơ hội học tập lên cao. Với những học sinh, sinh viên khuyết tật khác đang chật vật với việc di chuyển đến trường mỗi ngày, câu chuyện của Minh, người được bạn cõng đi học suốt 10 năm và giờ vẫn tiếp tục con đường học tập của riêng mình, là lời nhắc rằng rào cản di chuyển không nhất thiết phải là dấu chấm hết cho việc học. Và với chính Hiếu, hành trình từ một cậu học trò cõng bạn đến trường giờ trở thành bác sĩ tương lai cho thấy: sự tử tế bền bỉ không làm chậm lại con đường của người thực hiện nó, mà ngược lại, có thể trở thành một phần bản lĩnh giúp người đó đi xa hơn.
Nhìn rộng ra, câu chuyện này gợi nhắc một mô hình đã được nhiều nước áp dụng bài bản: hỗ trợ đồng đẳng trong giáo dục hòa nhập. Tại Mỹ, mô hình “Peer Buddy Program” ghép học sinh khuyết tật với bạn học không khuyết tật để cùng tham gia lớp học, hoạt động ngoại khóa, đã được nhiều nghiên cứu giáo dục ghi nhận mang lại lợi ích cho cả hai phía: học sinh khuyết tật cải thiện kết quả học tập và kỹ năng xã hội, còn bạn đồng hành cũng phát triển sự thấu cảm và kỹ năng sống. Điểm khác biệt quan trọng so với câu chuyện tự phát của Hiếu và Minh là: ở những mô hình này, việc ghép đôi hỗ trợ được nhà trường công nhận chính thức, có hướng dẫn, có ghi nhận, chứ không chỉ trông chờ vào thiện chí của một người bạn đặc biệt tốt bụng như Hiếu, hay tấm lòng tử tế của BGH Trường ĐH Y Thái Bình. Nói cách khác, điều chúng ta cần không phải là tìm thêm nhiều “Ngô Văn Hiếu”, Hiếu thứ hai, “Stven Job Việt Nam” mà là xây dựng hệ thống để việc đồng hành với bạn học khuyết tật trở thành một phần được hỗ trợ, ghi nhận trong nhà trường, thay vì phụ thuộc vào may mắn có được một người bạn tốt.
Từ câu chuyện này, có những việc cụ thể các trường học và cộng đồng có thể học hỏi, khi mà năm học mới chỉ mới bắt đầu. Với các trường phổ thông, đại học, nên chủ động rà soát xem trường mình có học sinh, sinh viên khuyết tật gặp khó khăn di chuyển hay không, và tìm cách hỗ trợ có tổ chức: xe đưa đón, bố trí phòng học ở tầng thấp, miễn hoặc cho đổi học phần liên quan đến thể chất, hoặc chương trình bạn đồng hành được ghi nhận như một hoạt động ngoại khóa chính thức, có khen thưởng. Với các bạn trẻ đang học cùng lớp, cùng trường với người khuyết tật, hãy nghĩ đến những hỗ trợ nhỏ nhưng đều đặn: chia sẻ vở ghi, đi cùng đến lớp, giúp làm quen môi trường mới, thay vì chỉ giúp một lần cho có. Với các đơn vị giáo dục khác, câu chuyện của Hiếu và Minh là cơ sở để xem xét việc chủ động chào đón nhiều hơn học sinh, sinh viên khuyết tật hoặc có hoàn cảnh đặc biệt vào các ngành học đòi hỏi cao, miễn các em có năng lực, thay vì mặc định hạn chế cơ hội từ đầu.
Mười năm cõng bạn đến trường không làm chậm bước Hiếu, và giờ đây con đường bác sĩ nội trú lại tiếp tục mở ra trước mắt anh. Câu chuyện này xứng đáng được lan tỏa không phải chỉ vì nó cảm động, mà vì nó cho chúng ta thấy rõ: một môi trường có sự đồng hành đúng cách có thể giúp bất kỳ ai, khuyết tật hay không, đi xa hơn giới hạn người ta tưởng. Bạn có biết câu chuyện đồng hành nào tương tự quanh mình không? Hãy chia sẻ để lan tỏa thêm niềm tin về giáo dục hòa nhập và những điều tốt đẹp quanh ta.
Gửi tin nhắn tới ban tổ chức