Chỉ còn hơn hai tuần nữa, đến ngày 10/11, các cơ quan và địa phương phải nộp dữ liệu ban đầu về vị trí việc làm. Theo Báo Chính phủ ngày 26/10/2026 (TTXVN), Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Kế hoạch 71-KH/BTCTW ngày 21/10/2026 về xây dựng cơ sở dữ liệu vị trí việc làm gắn với phương án giao biên chế giai đoạn 2027 đến 2031. Mục tiêu là rà soát hệ thống vị trí việc làm, xác định rõ công việc, sản phẩm, trách nhiệm và yêu cầu năng lực của từng vị trí. Tiến độ: 20/11 hoàn thành chuẩn hóa, kiểm chứng dữ liệu; 25/11 tổng hợp; 30/11 hoàn thiện hồ sơ. Kế hoạch yêu cầu nguyên tắc "6 rõ" và nêu: "không dùng dữ liệu chưa kiểm chứng làm căn cứ trực tiếp đề nghị tăng biên chế".
Nghe có vẻ chỉ là chuyện nội bộ của bộ máy nhà nước. Nhưng tôi cho rằng đây là việc nên để ý và cần phải lên tiếng. Vì "yêu cầu năng lực của từng vị trí" chính là thứ quyết định một người có được nộp hồ sơ hay không. Khi tuyển công chức, viên chức, cơ quan thường dựa vào mô tả vị trí và tiêu chuẩn sức khỏe. Nếu một vị trí chỉ làm việc bàn giấy mà mô tả ghi những yêu cầu về thể lực không cần thiết, hay "ngoại hình", người khuyết tật bị loại ngay từ vòng hồ sơ, không phải vì không làm được việc. Tác động chung của kế hoạch là tích cực: công việc rõ hơn thì đánh giá rõ hơn, tuyển đúng người, đúng việc. Với người khuyết tật, tác động có thể thuận hay khó tùy vào cách làm. Nếu mô tả vị trí được viết theo "việc cần làm và kết quả cần đạt", nhiều vị trí có thể mở cho người khuyết tật. Nếu sao chép mô tả cũ, những rào cản vô hình sẽ đi theo vào cơ sở dữ liệu số, và nằm đó thêm nhiều năm (2031).
Báo không nêu gì về người khuyết tật trong kế hoạch này. Tôi không muốn nói thay kế hoạch. Đây nên là sự lên tiếng của chúng ta để cơ hội này không bị bỏ lỡ. Chúng ta hẳn vẫn còn nhớ nhân dịp gặp mặt người khuyết tật với các cơ quan, bộ ngành quản lý nhà nước của Tổng bí thư Tô Lâm dịp 3/12/2025, Tổng bí thư đã gợi mở vấn đề về việc nên chăng có 1 Đại biểu Quốc Hội là người khuyết tật, và chúng ta đã có một Đại biểu Quốc Hội là người khuyết tật. Vì vậy hãy lên tiếng, hoặc chia sẻ bài viết này để tiếng nói của người khuyết tật đến được với các đầu mối, những người có trọng trách ở địa phương mình.
Công ước của Liên hợp quốc về quyền người khuyết tật (CRPD), Điều 27, ghi nhận quyền làm việc, bao gồm cả việc làm trong khu vực công, và nghĩa vụ bảo đảm điều chỉnh hợp lý tại nơi làm việc. Ở một số quốc gia như Nhật Bản, hay Trung Quốc, còn có những quy định một số công việc chỉ tuyển dụng hoặc dành cho cá nhân, hoặc tổ chức của người khuyết tật làm, nên cả về thực tiễn trong nước và các tham chiếu từ công ước hay từ một số nước trong khu vực đều có thể lấy làm tham khảo.
Chúng ta có thể làm gì trong hai tuần?
Các tổ chức của người khuyết tật cấp tỉnh nên gửi đề nghị tới đầu mối ở địa phương mình, qua Sở Nội vụ hay Ban Tổ chức: khi rà soát mô tả vị trí, đề nghị chỉ nêu yêu cầu sức khỏe, thể lực gắn trực tiếp với công việc, và ghi rõ có thể điều chỉnh hợp lý.
Các tổ chức của người khuyết tật nên chuẩn bị một bản "gợi ý câu chữ thay thế" ngắn: thay vì "ngoại hình ưa nhìn" thì dùng "kỹ năng giao tiếp tốt"; thay vì "đi lại nhanh nhẹn" thì chỉ nêu khi công việc thật sự đòi hỏi.
Các CLB Sinh viên khuyết tật, cá nhân người khuyết tật đang có bằng cấp nên theo dõi thông báo tuyển dụng công lập, đọc kỹ mô tả vị trí, và hỏi trực tiếp đơn vị tuyển dụng nếu có điều kiện chưa rõ. Ghi lại câu trả lời bằng văn bản.
Điều quan trọng nhất đối với mỗi người khuyết tật là tự nâng chuyên môn, trình độ và kỹ năng cho công việc. Cánh cửa mở rộng chưa đủ nếu chúng ta chưa sẵn sàng bước qua. Chuyên môn; Ngoại ngữ; AI là những thứ ai cũng cần, trong kỷ nguyên mới.
Cơ sở dữ liệu số sẽ chạy nhiều năm. Điều ghi vào lúc này sẽ còn nhiều năm sau. Bạn đã từng thấy tin tuyển dụng có điều kiện không liên quan đến công việc chưa? Theo bạn, câu chữ nào nên bỏ đi? Hãy chia sẻ để chúng ta tổng hợp thành đề nghị gửi đúng nơi.
Nguồn: Báo Chính phủ (26/10/2026, TTXVN) "Kế hoạch xây dựng cơ sở dữ liệu vị trí việc làm gắn với phương án giao biên chế giai đoạn 2027-2031"; Công ước LHQ về quyền người khuyết tật (CRPD), Điều 27.
#ViTriViecLam #BienChe #NguoiKhuyetTat #ViecLam #VeDepVangTrangKhuyet
Gửi tin nhắn tới ban tổ chức